دستورالعمل نصب ورق ژئوممبران

Home \ مقاله آموزشی \ دستورالعمل نصب ورق ژئوممبران
ژئوممبران
  • معرفی کلی
    • هدف

راهنمایی که در دست دارید، به منظور معرفی نحوه ساخت، کنترل و نصب ورق های ژئوممبران است.

  • ردیابی، تحویل، انبار و کاربرد

هر رول باید شامل مشخصات زیر باشد:

  1. نام سازنده
  2. نوع ورق
  3. ابعاد(طول، عرض و ضخامت)
  4. شماره رول
  5. تاریخ تولید

نحوه انتقال و تحویل رول ها باید به نحوی باشد که آسیبی به رول وارد نشود.

محل انبار رول ها باید صاف، خشک، به دور از هرگونه آلودگی، چربی، حرارت و هر گونه شرایط غیر عادی دیگر باشد.

تجهیزاتی که جهت انتقال رول مورد استفاده قرار می گیرند نباید سبب آسیب به رول شوند.

 

  • گارانتی

نحوه ساخت و نصب ورق باید طوری باشد که کیفیت ورق و عملکرد آن برای مدت زمان مشخص شده قابل تضمین باشد.

محصول برای مدت ۱۰ سال از تاریخ نصب ورق در برابر عیوب محصول تولیدی گارانتی می شود.

میزان درصد دوده ۲ تا ۳ % و آنتی اکسیدان به میزان حداقل ۱ % در تولید محصول باید مورد استفاده قرار گیرد.

  • مشخصات ژئوممبران
    • مواد

مواد مورد استفاده در تولید ژئوممبران باید نو با کیفیت درجه ۱ و با مشخصات رو به رو باشد:

  • رول های ژئوممبران

رول های تولیدی باید صاف، بدون سوراخ، تاول، حباب، شیار، زبری یا هر گونه عیوب ظاهری دیگر باشند.

هر رول باید دارای لیبل شامل تاریخ، شماره رول، ابعاد و نام سازنده باشد.

ابعاد ورق ژئوممبران به شرح روبه‌رو است.

مشخصات ژئوممبران

  • کنترل کیفیت ژئوممبران
    • مواد اولیه
      مواد اولیه و مستربچ دوده از طریق روش های زیر تست می شوند.
  •   بازرسی حین تولید

ظاهر ورق در حین تولید به صورت دائمی، ضخامت لبه های ورق و ضخامت در عرض ورق در پایان هر رول مورد بررسی قرار می­گیرد.

  •  بازرسی نهایی

محصول نهایی مطابق روش های ارائه شده در زیر مورد تست قرار می گیرد.

  • الکترود جوش
  • نصب ژئوممبران
    • انتقال و نگهداری ژئوممبران

انتقال رول ها از طریق حمل با کامیون و بر اساس درخواست مشتری انجام می شود.

در حین جابجایی از تسمه های با استحکام کافی استفاده می­شود.

ورق های ژئوممبران را در سطحی صاف بدون رطوبت و در دمای معمولی نگهداری کنید.

از تماس اجسام نوک تیز با ورق ژئوممبران که احتمال سوراخ کردن ژئوممبران را دارند دوری کنید.

  • نصب ژئوممبران

۳-۲-۱- آماده سازی زمین:

سطح زمین پروژه باید قبل از نصب ژئوممبران آماده سازی شود. خاک به تناسب پروژه باید فشرده شود.

تمامی سطوح باید صاف، بدون مواد خارجی، اجسام تیز یا زبری باشد. آب یا رطوبت بیش از حد نیز در محیط نباید موجود باشد.

قبل از نصب، نصاب باید زمین پروژه را بررسی کند.

۳-۲-۲- ترانشه

ترانشه باید بر اساس طراحی و ابعاد پروژه قبل از نصب گود برداری  شود. زمان عملیات گود برداری باید طوری در نظر گرفته شود که از ریختن آن جلوگیری شود. گوشه ها باید به صورت منحنی با شعاع انحنای مناسب کنده شده تا از اعمال فشار متمرکز به ژئوممبران جلوگیری شود.

پر کردن مجدد باید به نحوی باشد که از آسیب ژئوممبران جلوگیری شود.

شکل ۱- نمایش شماتیک ترانشه در بالای استخر

جدول زیر ابعاد لازم برای ترانشه را بر اساس طول شیب استخر نشان می دهد. به عنوان مثال برای حالتی که طول شیب، ۱۰ متر است، تاج ترانشه ۵۰ سانتی متر، پهنای آن۴۰ سانتی متر و فاصله آن از نقطه شکست ۵۰ سانتی متر میباشد.

  • لب تایی

لب تایی باید بر اساس طراحی و ابعاد پروژه قبل از نصب گود برداری  شود. زمان عملیات گود برداری باید طوری در نظر گرفته شود که از ریختن آن جلوگیری شود. گوشه ها باید به صورت منحنی با شعاع انحنای مناسب کنده شده تا از اعمال فشار متمرکز به ژئوممبران جلوگیری شود.

پر کردن مجدد باید به نحوی باشد که از آسیب ژئوممبران جلوگیری شود.

    •  پهن کردن ژئوممبران

تمام تجهیزات مورد استفاده باید به نحوی باشد که از اعمال آسیب به ژئوممبران جلوگیری شود.

کیسه های شن روی ژئوممبران نباید به ژئوممبران آسیب برسانند و از بلند شدن آن در حین وزش باد جلوگیری کند.

کشیدن سیگار یا رفتن روی ژئوممبران به نحوی که سبب آسیب به آن باشد مجاز نیست.

استفاده از لایه محافظ روی ژئوممبران پیشنهاد می شود.

ژئوممبران باید کاملاً روی سطح زمین قرار گیرد. هر گونه چروک یا موج غیر قابل قبول می باشد.

شروع نصب ژئوممبران باید از بالای زمین پروژه باشد و در جهت وزش باد ادامه پیدا کند.

هر رول ژئوممبران باید یک کد شناسایی داشته باشد.

انبساط و انقباض دمایی ژئوممبران در حین نصب باید لحاظ شود.

جوش ژئوممبران باید پس از پهن کردن آن در اولین فرصت ممکن صورت پذیرد.

    • نکات مهم در خصوص برش و چیدمان ورق

نحوه برش و چیدمان ورق ها باید به صورت متقارن باشد.

بر اساس طول، عرض، شیب و عمق استخر، برش و چیدمان ورق طوری انتخاب می شود که تقارن حفظ شود. بعنوان مثال جهت عایق بندی استخری با طول ۲۰ متر با ورق ژئوممبران با عرض ۷ متر، دو برش از ورق در وسط طول استخر، قرار گرفته و از هر طرف ۳ متر باقی می ماند که توسط برش های ذوزنقه ای پر می­شود.

بسته به هندسه استخر و عرض ورق ژئوممبران،  درصدی برای در نظر گرفتن هدر رفت و همپوشانی در محاسبه مساحت ورق مصرفی باید لحاظ شود. بعنوان مثال برای استخر مربعی شکل و ورق ژئوممبران با عرض ۷ متر، ۲% همپوشانی در نظر گرفته می شود و در صورت استفاده از ژئوممبران با عرض ۲ متر، ۴ تا ۵% بمنظور همپوشانی لحاظ می شود. و اگر استخر به شکل دایره باشد، این مقدار با ورق ژئوممبران عرض ۷ متر به ۵% می رسد.

در صورتی که مجموع طول سطوح شیبدار و کف استخر (a+b+a)کمتر از ۱۵ متر باشد، یک ورق یکپارچه در کل طول استخر استفاده می­شود.

اگر فاصله ذکر شده، بیشتر از ۱۵ متر و کمتر از ۳۰ متر باشد، دو برش از ورق به نحوی تهیه می­شود که هر یک تا وسط کف استخر را بپوشاند.

در صورتی که این طول، بیشتر از ۳۰ متر باشد، پوشش کف و دیواره ها مجزا برش می خورد و طول برش دیواره ها  به نحوی محاسبه می شود که ۲ متر از کف استخر  را نیز پوشش دهد.

در کناره ها، برش به صورت مثلثی تهیه می شود.

  • شرایط هوایی

پهن کردن ژئوممبران باید در دمای بین ۱۰ تا ۴۰ درجه سانتیگراد باشد.

انجام عملیات زیر دمای ۹ درجه سانتیگراد نباید صورت گیرد.

در صورت رطوبت زیاد، باران، شبنم، برف و طوفان شدید، پهن کردن ژئوممبران باید متوقف شود.

اگر نصب ژئوممبران در شرایط بد آب و هوایی مانند دمای کم یا بارندگی صورت پذیرد، نصاب باید دمای محیط، دمای سطح ژئوممبران، دمای ماشین جوش، دمای جوش واقعی و سرعت جوش را ثبت کند.

  • جوش

رطوبت یا گردو خاک باید از سطح ژئوممبران تمیز شود. از حلال یا چسب برای تمیز کردن آن استفاده نکنید.

حداقل ۱۰ سانتی متر برای همپوشانی ورق های ژئوممبران لازم است.

همپوشانی ورق های ژئوممبران باید صاف و بدون موج یا چین و چروک باشد.

جهت جوش ها در محل باید موازی جهت شیب و نه در جهت عمود بر آن باشد.

  • تجهیزات

دستگاه جوش اکسترودر یا گوه داغ باید مجهز به گیج کنترل و اندازه گیری دما باشد.

ژنراتور برق دستگاه باید ولتاژ ثابتی را تولید کند.

  • آماده سازی جهت جوش

برای تأیید دستگاه، روش، شرایط و کیفیت جوش، تست جوش باید در محیط کار و در شرایط نصب صورت پذیرد.

دوره تناوب انجام تست باید مورد موافقت دو طرف قرار داد قرار گیرد.

نمونه های تست مقاومت برشی و کنده شدن باید در محیط کار صورت پذیرد.

  • جوش و تست اولیه
    • تست جوش روی نمونه های ژئوممبران جهت تعیین صحیح شرایط عملیاتی جوش ورق باید انجام پذیرد.
    • نمونه برداری باید از همان ورق مورد کاربرد و در همان شرایط آب و هوایی نصب صورت پذیرد.
    • حد اقل ۲ تست جوش در ابتدا و میانه شیفت کاری در هر روز توسط ماشین جوش باید انجام پذیرد.
    • ۵ نمونه برای هر یک از تست های پارگی و کندن باید تهیه شود. (ابعاد ۱ در ۶ اینچ)
    • در صورتی که شرایط و مقادیر تست در محدوده قابل پذیرش نباشد عملیات تا پایان رفع مشکل باید متوقف شود.
  • جوش کاری ورق زئوممبران
    • سیستم جوش گوه داغ

این روش، اولین روش مورد کابرد در جوش ورق ژئوممبران است. گوه های فلزی تا دمای مورد نیاز داغ می شوند و سطح نواحی همپوشانی را ذوب می کنند. سپس با اعمال فشار توسط دو غلطک یک پیوند دائمی بین آنها برقرار می کند.

  • آماده سازی ژئوممبران
    • ناحیه همپوشانی باید ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر باشد.
    • کنترل و اطمینان از عدم وجود عیوب ظاهری در ژئوممبران صورت پذیرد.
    • سطح همپوشانی بدون موج یا چروک باشد.
    • دما و تأثیر آن روی شرایط نصب در نظر گرفته شود.
    • هر گونه رطوبت یا گرد و غبار از سطح ژئوممبران تمیز شود.
    • سطح زمین زیر ژئوممبران باید کاملاً خشک باشد.
    • محدوده دمایی ایده ال جهت نصب، ۱۰ تا ۴۰ درجه سانتی گراد می­باشد.
    • جهت انجام عملیات جوش کاری در دمای پایین باید از گرم کردن اولیه استفاده شود.
  • آماده سازی تجهیزات

آماده کردن ژنوراتور برق: ژنراتور باید در یک مکان صاف و ثابت قرار گیرد. محل انبار سوخت باید دور از ژئوممبران باشد.

گوه های جوش باید ثابت باشند و نباید جسم نوک تیزی با سطح ژئوممبران تماس پیدا کند.

از عملکرد صحیح موتور اطمینان پیدا کنید.

  • فرایند جوش گوه داغ

دمای جوش بین ۳۲۵ تا ۴۰۰ درجه سانتی گراد پیشنهاد می شود. تست جوش اولیه سرعت تست را تعیین می کند. شرایط آب و هوایی در جوش باید مد نظر قرار گیرد.

با توجه به تفاوت دمای ذوب گریدهای مختلف پلی اتیلن، شرایط زیر جهت انجام جوش پیشنهاد می­گردد:

حداقل دما برای شرایط آب و هوایی گرم و خشک و حداکثر دما برای شرایط آب و هوایی سرد و مرطوب پیشنهاد می گردد.

موتور را قبل از قرار دادن همپوشانی در گوه و غلطک خاموش کنید. بعد از قرار دادن صحیح همچوشانی، موتور را روشن کنید و جوش را در محل خود قفل کنید.

ماشین جوش باید کاملاً هم راستای خط جوش بوده و روی دمای مناسب تنظیم شده باشد. سرعت ماشین بر اساس ضخامت ژئوممبران و شرایط آب و هوایی تنظیم می شود.

اپراتور جوشکاری باید کاملاً متوجه دما و سرعت جوش به منظور دستیابی به جوش یکنواخت و ثابت باشد.

مقدار کمی بیرون زدگی مواد مذاب از جوش نشانه خوبی برای تنظیم صحیح دمای جوش است. مواد مذاب از ناحیه جوش به بیرون اکسترود می شوند. اگر مقدار خروجی مذاب داغ زیاد باشد، دما یا فشار بالا بوده و نیاز به تنظیم مجدد دارد.

برای ژئوممبران با ضخامت ۱ میلی متر یا کمتر، در صورت مشاهده موج سینوسی کوتاه با دوره تناوب بلند در جهت جوش، جوشکاری صحیح انجام شده است. در صورتی که پیک موج ها به هم بسیار نزدیک باشند، سرعت جوش باید تا رسیدن به الگوی موج سینوسی قابل قبول افزایش یابد. عدم حضور موج نشانه پایین بودن سرعت جوش است. برای ضخامت های بالاتر نباید هیچگونه موجی مشاهده شود. این مسئله به دلیل سفتی ذاتی ورق با ضخامت بالا می باشد. علامت غلطک ها باید روی سطح جوش مشاهده شود  و کنترل روزانه و تمیز کردن دستگاه جوش الزامی است.

شکل ۱- سطح مقطع جوش با گوه داغ دوتایی

  • سیستم جوش اکستروژن

جوش اکستروژن اساساً به منظور تعمیر، در نقاط ظریف (piping and trench) یا جوش T شکل استفاده می شود.

الکترود جوش با قطر ۴ یا ۵ میلیمتر که از جنس مواد خود ژئوممبران است از دستگاه اکسترود شده و در طول خط جوش کشیده می شود. گرم کردن اولیه ژئوممبران در سطح جوش توسط اکسترودر صورت می گیرد.

حجم هوای مورد نیاز: ۳۰۰ لیتر بر دقیقه

  • آماده سازی ژئوممبران

همپوشانی دو ورق ژئوممبران باید حداقل ۱۵۰ میلیمتر باشد.

  • آماده سازی تجهیزات

ژنراتور برق را آماده کنید. ژنراتور باید در محلی ثابت و صاف قرار گیرد. محل انبار سوخت باید دور از ژئوممبران باشد.

یک hand held grinder به قطر ۱۲۰ میلیمتر ۸۰ grit paper آماده کنید.

از ماشین جوش هوای داغ که بتواند دمای ۶۰۰ درجه سانتیگراد را تأمین کند، استفاده کنید. تمام نقاط آن باید دمای ثابتی را تأمین کند.

دستگاه جوش اکسترودر باید دای تفلون با اندازه و شکل قابل تغییر داشته باشد.

سطح جوش باید تمیز و خشک باشد. در صورتی که ضخامت ژئوممبران بیشتر از ۱٫۵ میلیمتر باشد، لبه های بالایی باید  بدون آسیب رساندن  به ژئوممبران، گونیا شود.

سطح محل جوش ژئوممبران باید به نرمی ساییده شود تا لایه اکسیده یا مواد خارجی کاملاً پاک شود. عمق سایش باید حداکثر ۱۰% ضخامت ژئوممبران باشد. پهنای سایش باید متناسب با اکسترودر باشد.

جوش باید دقیقاً پس از سایش و حداکثر تا ۳۰ دقیقه پس از آن انجام شود.

از ماشین جوش هوای داغ برای اتصال دو ژئو ممبران به هم استفاده کنید. حرارت بیش از حد ممکن است به ژئوممبران آسیب برساند.

دای تفلون باید از نظر ابعادی کنترل شود. زاویه، جهت و سرعت آن باید به طور صحیح تنظیم و تثبیت شود.

دستگاه جوش اکستروژن باید تمام مواد تخریب شده را حداقل ۳۰ ثانیه قبل از جوش کاملاً تمیز کند.

ضخامت همپوشانی باید تقریباً دو برابر ضخامت ژئوممبران باشد.

مقدار کمی بیرون زدگی مواد مذاب از جوش در دو طرف جوش قابل پذیرش است. اگر مقدار آن بیش از حد مجاز باشد، دمای جوش کم یا سرعت جوش بالا را نشان می دهد.

به منظور قطع فرایند جوش، این عمل باید به صورت تدریجی و نه به صورت ناگهانی صورت پذیرد. انجام تعمیر، وارد کردن اتصالات، جوش T شکل یا جوش Y شکل نیز به روش مشابه بالا انجام می شود.

شکل ۲- سطح مقطع جوش اکستروژن

  • تست جوش ژئوممبران
    • تست های مخرب
      • نمونه ها باید در حین انجام پروژه تهیه شوند. روش و دوره تناوب تست باید طبق توافق طرفین قرار داد باشد.

به منظور انجام تست مقاومت پارگی و کنده شدن ، ۱۰ نمونه ۱ در ۶ اینچ تهیه کنید.

  • مشخصات تست
  • تست های غیر مخرب

تست های غیر مخرب باید در حین نصب صورت پذیرد.

  • تست محیط خلأ

الف) دستگاه تست باید شامل موارد زیر باشد:

  1. محیط خلأ:

یک جعبه با یک پنجره شفاف و قابل مشاهده، یک درز بند رابری نرم در نقاط اتصال، گیج خلأ و لوله جهت اتصال پمپ خلأ

  1. یک پمپ خلأ
  2. یک حلال صابونی و اسپریر

ب) روش تست

  1. سطح انجام تست را با حلال صابونی مرطوب کنید.
  2. جعبه خلأ را روی سطح مرطوب شده قرار دهید.
  3. جعبه خلأ را فشار دهید تا آن را عایق کند.

۴٫شیر خلأ را باز کنید.

  1. برای بیش از ۱۰ ثانیه، فشار خلأ را بین ۲۸ تا ۵۵ کیلو پاسکال تنظیم کنید. جوش را از پنجره جعبه نگاه کنید و حضور حباب های ناشی از نقص جوش را بررسی کنید.
  2. در صورت عدم مشاهده حباب، جعبه را به قسمت بعدی حرکت دهید و همین فرایند را تکرار کنید. دو قسمت مورد تست باید حداقل ۵۰ میلیمتر همپوشانی داشته باشند.
  3. در صورت مشاهده حباب، قسمت مذکور را جهت تعمیر و تست مجدد علامت بزنید.

۵-۲-۲- تست فشار هوا ( تنها برای جوش دوتایی فیوژن)

الف) تجهیزات مورد نیاز برای انجام تست:

  • پمپ هوا مجهز به گیج فشار و با قابلیت فشار تا  ۳۵۰ کیلو پاسکال. (پمپ هوا باید روی ضربه گیر قرار گیرد تا به ژئوممبران آسیب نرساند.)
  • یک سوزن تیز تو خالی متصل به گیج فشار
  • گیج فشار برای تعیین فشار هوا در ۷ کیلوپاسکال در حین انجام تست.

ب) روش انجام تست

  • دو انتهای جوش را از طریق جوش فیوژن با دو گوه ببندید.
  • سوزن را با گیج در داخل کانال هوای ایجاد شده وارد کنید.
  • فشار پمپ هوا را روی psi 25 تا ۳۰ تنظیم کنید. شیر را ببندید و فشار را برای مدت ۵ دقیقه نگه دارید.
  • در صورتی که فشار بیش از psi 4 کاهش پیدا کرد و تا ناپایدار بود، قسمت مربوطه را برای تعمیر علامت گذاری کنید.
  • در صورتی که فشار ثابت ماند، یک انتها را باز کنید. در صورت کامل و بی نقص بودن جوش، کانال هوا باید فوراً باد کند.
  • عملیات تعمیر
    • عیوب و تعمیرات

تمامی سطح ورق و خطوط جوش ژئوممبران باید مورد بررسی قرار گیرند.

برای هر نقصی در ورق یا جوش که به صورت سوراخ باشد، باید با یک دایره علامت گذاری شده و با حرف P نمایش داده شود. حرف P  نشان می دهد نیاز به آپارات است.

برای عیوبی که به صورت سوراخ نیستند، باید با دایره علامت گذاری شوند که نشان دهنده نیاز به تعمیر با اکسترودر می باشد و نیازی به آپارات نیست.

هر سطح مشکوکی باید تست شود تا در صورت نیاز تعمیر شود.

در پایان انجام تعمیرات، مدیر پروژه باید با بازرسی کامل از بی نقص بودن فرایند نصب اطمینان حاصل کند.

  • روش های تعمیر

هر ناحیه ای از ژئوممبران که دارای نقصی بوده و علامت گذاری شده است باید به روش زیر اصلاح شود:

  1. آپارات: برای تعمیر سوراخ ها و پارگی ها
  2. جوش نقطه ای: برای تعمیر عیوب کوچک و نقطه ای
  3. جوش لبه: به منظور تکمیل عملیات جوش کاری لبه های جوش
  4. سایش و جوش مجدد: برای تعمیر قسمت های کوچکی از جوش اکستروزن
  5. پوشش دهی: برای تعمیر جوش های معیوب

شرایط انجام تعمیر:

  1. سطح ژئوممبران باید قبل از تعمیر آماده سازی شود.
  2. تمامی سطوح باید تمیز و خشک شوند.
  3. تمامی سطوح آپارات ها باید گوشه های گرد داشته باشند.

تمامی سوراخ هایی که از ژئوممبران بریده می شوند باید دایره ای شکل و با شعاع حداقل ۳ اینچ باشند

پیوست:

فرم هایی که در حین تحویل، نصب و کنترل پس از نصب ژئوممبران توسط تیم نصاب باید تکمیل شود.

فرم۱:

نام پروژه:                                         تاریخ:

مدیر پروژه:                                      مدیر کنترل و تضمین کیفیت:

فرم ۳:
پهن کردن ژئوممبران:
نام پروژه:                                         بازرس پروژه:
محل پروژه:                                      نوع مواد:                       ضخامت ورق:
مدیر تضمین کیفیت:

فرم۲:
پذیرش آماده سازی زمین:
نام پروژه:                             مدیر پروژه:
محل پروژه:                                 تاریخ:
توضیحات:

فرم۵:
مشخصات جوش:
نام پروژه:                             محل پروژه:
بازرس پروژه:                       نوع مواد:                       ضخامت ورق:

فرم ۴:
تست جوش:
نام پروژه:                                         محل پروژه:
بازرس پروژه:                       نوع مواد:
ضخامت ورق:

فرم۷:
تعمیرات- تست خلأ
نام پروژه:                 محل پروژه:
بازرس پروژه:           نوع مواد:                       ضخامت ورق:

فرم ۶
تست مخرب:
نام پروژه:                             نوع مواد:           ضخامت ورق:
محل پروژه:                          بازرس پروژه:

فرم۸:
تست غیر مخرب- تست هوا:
نام پروژه:                             محل پروژه:
بازرس پروژه:                                   نوع مواد:
ضخامت ورق:

پیوست ۲: شکل های تکمیلی نحوه نصب ژئوممبران در کناره ها

شکل۲- نمایش نحوه جوش اکستروژن در لبه ها

شکل۱- زاویه و شعاع انحنا در محل گوشه ها

شکل۳- نمایش نحوه جوش ورق توسط اکستروژن در لبه ها

ABOUT THE AUTHOR: نویسنده

RELATED POSTS

LEAVE YOUR COMMENT

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *